Qoldanýshy baptaýlary
Qoldanýshy baptaýlary
+7 (701) 759 90 19 Lenta
USD 412.55 EUR 468.66
RUB 5.79 CNY 58.80
Jańalyqtar

Tramp ákimshiligine Eýrazııadaǵy negizgi áriptes retinde Qazaqstannyń rólin kúsheıtý kerek - The Hill

2016 jylǵy 15 qarasha 17:12 10053
Bólisińiz:
Tramp ákimshiligine Eýrazııadaǵy negizgi áriptes retinde Qazaqstannyń rólin kúsheıtý kerek - The Hill

BEIJІŃ. QazAqparat - «The Hill» tanymal amerıkandyq saıası portalynda Jahandyq qaýipsizdikti taldaý ınstıtýtynyń Energetıka, tabıǵı resýrstar jáne geosaıasat ortalyǵynyń dırektory, Halyqaralyq strategııalyq zertteýler ınstıtýty, AQSh-tyń Halyqaralyq qatynastar odaǵynyń múshesi Arıel Koennyń «Qazaqstan - AQSh-tyń Eýrazııadaǵy áriptesi» atty maqalasy jarııalandy.    

Avtor óz maqalasyn: «AQSh-tyń jańadan saılanǵan Prezıdentiniń ákimshiligi qańtar aıynda óz qyzmetine kiriskende, ósip jatqan syrtqy saıası máselelerge tap bolady. Ózekti problemalardyń aldyńǵy úshtiginde Qytaı, Reseı jáne radıkaldyq ıslam qaýpi bar. Strategııa men saıasatty josparlaǵanda mańyzdy geografııalyq óńirlerdegi senimdi dostar men áriptester Vashıngtonnyń negizgi áriptesterine aınalýy tıis. Qazaqstan óz táýelsizdigin jarııalaǵan ýaqyttan beri 25 jyldyń ishinde Ortalyq Azııadaǵy (Aýǵanstandy qosa alǵanda) AQSh-tyń senimdi serigi bolyp keledi.  Osy ýaqyt ishinde AQSh-tyń Qazaqstanmen yntymaqtastyǵy nyǵaıdy, sondaı-aq qazirgi tańda oryn alyp jatqan ózekti máseleler seriktestikti ary qaraı keńeıtý kerek ekenin kórsetýde», - dep bastaıdy.

Ol Keńes Odaǵy kezinde Semeıde ıadrolyq qarýdy synaqtan ótkizetin alań bolǵanyn, Baıqońyrdyń iri ǵarysh aılaǵyna aınalǵanyn tilge tıek etedi. Stalındik dáýirde Qazaqstanda GÝLAG lagerleri sanynyń artyp, onda onnan astam etnıkalyq toptardyń ókilderi bolǵanyn atady. 1930 jyldary stalındik ujymdastyrý kezinde 1,5 mln. qazaqtyń - ulttyń úshten bir bóliginiń qyrǵynǵa ushyraǵanyn baıandady. «Keńes Odaǵynyń ydyraǵanyna qaramastan, bul Ortalyq Eýrazııalyq memleket kóptegen jetistikterge jetti. (...) Qazaqstandyqtar Qytaıdyń «Bir beldeý, bir jol» bastamasy, Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq, radıkalızm men ıadrolyq qarýǵa qarsy kúres sekildi XXI ǵasyrdyń ózekti saıası salalarynda mańyzdy ról oınaı alatyn zamanaýı memleket qurdy», - dep jazady A. Koen.

Onyń aıtýynsha, Soltústik Koreıa men Iran memleketinen aıyrmashylyǵy, Qazaqstan eń iri ýran qory bar el retinde, beıbit atomdy damytýǵa atsalysyp, azamattyq qajettilikterdi óteıtin tómen baıytylǵan halyqaralyq ýran bankin qurdy. Prezıdent Nursultan Nazarbaev Qazaqstan egemendigin jarııalamastan buryn Semeı ıadrolyq polıgonyn jaýyp, Nanna-Lýgara qarýsyzdandyrý baǵdarlamasynyń kómegimen 1995 jylǵa qaraı keńestik ıadrolyq qarýdy joıdy.

«Qazaqstan Irannyń ıadrolyq baǵdarlamasy boıynsha kelisimge qol jetkizý úshin eki ret kelissózder uıymdastyryp, máseleni sheshýde mańyzdy ról oınady. Bul memleket sırııalyq beıbit kelissózder ornatýda óz septigin tıgizip, ıadrolyq qarýǵa qarsy úzdiksiz úgittep keledi. Halyqaralyq qaýipsizdik pen dıplomatııa salasynda bedeli artyp, búginde álem moıyndaǵan oıynshyǵa aınaldy. Qazaqstan postkeńestik elderdiń arasynda alǵashqy bolyp Eýropadaǵy qaýipsizdik jáne yntymaqtastyq uıymyna tóraǵalyq etti, Azııadaǵy ózara is-qımyl jáne senim sharalary jónindegi keńesti (AÓSShK) qurýǵa bastamashy boldy jáne bıyl BUU Qaýipsizdik Keńesiniń turaqty emes múshesi bolý úshin talasta Taılandty artta qaldyrdy. Ótken jyly Dúnıejúzilik saýda uıymyna (DSU) kirdi», - dep aıtylady maqalada.

Maqala avtory Batystyń energetıkalyq kompanııalarymen, sonyń ishinde Chevron jáne Exxon-men yntymaqtastyq ornatý arqasynda Qazaqstan Teńiz, Qashaǵan jáne Qarashyǵanaq sekildi álemdegi iri munaı oryndaryn ıgerip jatqany jaıly baıandaıdy. Munaı ken oryndaryndaǵy túsken paıdanyń arqasynda, 1994 jyly jan basyna shaqqanda kiris 700 dollardy qurasa, búgingi tańda 13 myń dollarǵa ósip otyrǵanyn aıtady. «Temir joldar, porttar men áýejaılar qytaılyq «Bir beldeý, bir jol» bastamasyn iske asyrýda zor mańyzǵa ıe. (...) El astanasynda jaqynda balamaly energetıka taqyrybymen «EKSPO-2017» halyqaralyq mamandandyrylǵan kórmesi ótedi. Búginde Astana - zamanaýı áýejaıy men ásem ǵımarattary boı kótergen úkimettik, kóliktik-kommýnıkatsııalyq, iskerlik jáne mádenı habqa aınalǵan», - deıdi A. Koen.

 «EKSPO-2017 fýtýrıstik ǵımaratyn bolashaqta Dýbaı, Kasablanka jáne basqa da óńirlik qarjylyq ortalyqtar sekildi «Astana» halyqaralyq qarjy ortalyǵyna aınaldyrý josparlanýda.  Qazaqstan Jibek joly baǵdarlamasy aıasynda qarjy ortalyǵyna aınalýdy kózdep otyr», - dep atap ótti A.Koen.

 «AQSh-tyń kelesi Prezıdentiniń ákimshiligi Eýrazııadaǵy basty seriktesi retinde Qazaqstannyń rólin nyǵaıtý kerek. Qaýipsizdik salasynda basym bóligi musylmandar bolyp keletin Qazaqstan Aýǵanstan úkimetine qoldaý kórsetip, ekstremızm men terrorızmmen kúreste bizge kómek beredi. Sonymen qatar, Qazaqstan AQSh-tyń Reseı, Qytaı, Iran jáne basqa da eldermen qarym-qatynas ornatýyna deldaldyq ete alady», - dep atap ótedi Koen.

 

 

Bizdiń kanalymyzǵa jazylyńyz:

Bólisińiz:
Zagrýzka...
Pikir qaldyrý
+7
Jiberý
ONLAIN QYZMETKERLER
MURAǴAT